13 วิตามินที่คนทั่วไปต้องการ
วิตามินเป็นสารอาหารที่มีความจำเป็นต่อร่างกายมนุษย์ แม้จะต้องการในปริมาณเพียงเล็กน้อย แต่ก็มีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ
ไม่ว่าจะเป็นการสร้างพลังงาน การซ่อมแซมเซลล์ การเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน หรือการดูแลผิวพรรณและสายตา ร่างกายของเราส่วนใหญ่ไม่สามารถสร้างวิตามินได้เองหรือสร้างได้ไม่เพียงพอ จึงต้องได้รับจากอาหารในชีวิตประจำวัน เช่น ผัก ผลไม้ ธัญพืช เนื้อสัตว์ และผลิตภัณฑ์จากนม วิตามินยังแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ วิตามินที่ละลายในไขมัน และวิตามินที่ละลายในน้ำ ซึ่งแต่ละชนิดมีหน้าที่เฉพาะแตกต่างกัน
การขาดวิตามินอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพทั้งเล็กน้อย เช่น ผิวแห้ง อ่อนเพลีย ไปจนถึงโรคที่รุนแรง การทำความเข้าใจและเลือกรับประทานอาหารให้ครบถ้วน จึงเป็นกุญแจสำคัญของการมีสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน
วิตามินที่มนุษย์ต้องการแบ่งออกเป็น 13 ชนิดหลัก ซึ่งร่างกายจำเป็นต้องได้รับจากอาหารหรืออาหารเสริม เพราะร่างกายไม่สามารถสร้างขึ้นเองได้เพียงพอ โดยสามารถแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ
13 วิตามินที่จำเป็นต่อร่างกาย
1. วิตามินที่ละลายในไขมัน (Fat-soluble vitamins)
สะสมได้ในตับและเนื้อเยื่อไขมัน หากได้รับมากเกินไปอาจสะสมจนเกิดพิษได้
- วิตามิน A → บำรุงสายตา การเจริญเติบโต และภูมิคุ้มกัน
- วิตามิน D → เสริมการดูดซึมแคลเซียมและฟอสฟอรัส ช่วยสร้างกระดูกและฟัน
- วิตามิน E → สารต้านอนุมูลอิสระ ปกป้องเซลล์และผิวพรรณ
- วิตามิน K → ช่วยในการแข็งตัวของเลือด และสุขภาพกระดูก
2. วิตามินที่ละลายในน้ำ (Water-soluble vitamins)
ไม่สะสมในร่างกาย ต้องได้รับเป็นประจำเพราะขับออกทางปัสสาวะ
- วิตามิน B1 (ไทอามีน) → การเผาผลาญคาร์โบไฮเดรต ระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
- วิตามิน B2 (ไรโบฟลาวิน) → การเผาผลาญพลังงาน ดูแลผิวหนังและดวงตา
- วิตามิน B3 (ไนอาซิน) → การเผาผลาญไขมัน โปรตีน และคาร์โบไฮเดรต
- วิตามิน B5 (แพนโทเธนิก) → ช่วยสร้างฮอร์โมน และการสังเคราะห์กรดไขมัน
- วิตามิน B6 (ไพริด็อกซีน) → การสร้างสารสื่อประสาท และการสร้างเม็ดเลือดแดง
- วิตามิน B7 (ไบโอติน) → ช่วยในกระบวนการเผาผลาญกรดไขมันและโปรตีน
- วิตามิน B9 (โฟเลต/กรดโฟลิก) → สำคัญต่อการสร้างเซลล์เม็ดเลือดแดง และการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์
- วิตามิน B12 (โคบาลามิน) → การทำงานของระบบประสาท และการสร้างเม็ดเลือดแดง
- วิตามิน C (กรดแอสคอร์บิก) → สร้างคอลลาเจน เสริมภูมิคุ้มกัน และช่วยดูดซึมธาตุเหล็ก
สรุปวิตามินจำเป็น (13 ชนิด)
ข้อมูลย่อ: ชื่อวิตามิน • แหล่งอาหารหลัก • หน้าที่ • อาการเมื่อขาด
วิตามิน | แหล่งอาหาร | หน้าที่ | อาการเมื่อขาด |
---|---|---|---|
A | ตับ, ไข่, แครอท | บำรุงสายตา | ตาบอดกลางคืน |
D | ปลา, ไข่แดง, แสงแดด | เสริมกระดูก | กระดูกอ่อน |
E | ถั่ว, น้ำมันพืช | ต้านอนุมูลอิสระ | ผิวแห้ง |
K | ผักใบเขียว | แข็งตัวของเลือด | เลือดออกง่าย |
B1 | ข้าวซ้อมมือ, ถั่ว | ระบบประสาท | เหน็บชา |
B2 | นม, ไข่ | เผาผลาญพลังงาน | ปากแตก |
B3 | เนื้อ, ถั่ว | เผาผลาญอาหาร | ผื่น, อ่อนเพลีย |
B6 | กล้วย, ปลา | สร้างเม็ดเลือด | โลหิตจาง |
B9 | ผักใบเขียว | สร้างเซลล์ใหม่ | ซีด, ทารกพิการ |
B12 | เนื้อสัตว์, นม | ประสาท, เลือด | โลหิตจางรุนแรง |
C | ผลไม้รสเปรี้ยว | สร้างคอลลาเจน | เลือดออกตามไรฟัน |
สรุป: มนุษย์ต้องการ 13 วิตามินที่จำเป็น ได้แก่ วิตามิน A, D, E, K และ วิตามินกลุ่ม B (8 ชนิด) + วิตามิน C
0 ความคิดเห็น